Technische info filters
Pompgevoed of gravity filteren
Voordelen van pompgevoed filteren
Attentiepunten bij pompgevoed filteren
Attentiepunten bij gravity filters
Filters, van hobby tot professioneel
Compacte filtersystemen voor toepassing 1 en 2
Filtersystemen voor toepassing 3 en 4
Om voor optimaal water te zorgen is filtratie noodzakelijk. Immers, vissen zwemmen rond in hun eigen afvalwater. Als we de vijver niet schoonhouden dan stapelt het vuil zich op. Dit komt de gezondheid van uw vissen niet ten goede. Er zijn overigens veel factoren die de kwaliteit van het water bepalen. De zuurgraad (pH) speelt een belangrijke rol en de hardheid van het water. Deze is direct gekoppeld aan de pH en van essentieel belang voor de effectiviteit van uw filtersysteem. Maar ook de hoeveelheid chloor die via het kraanwater in de vijver komt, beïnvloedt het ecosysteem.
Om de werking en het belang van filters te begrijpen staan we even stil bij de biologische processen die zich afspelen in een vijver en het bijbehorende filter.
De vijver herbergt een complete cyclus van de stikstofkringloop. Vissen eten hun voedsel uit de vijver of worden door ons gevoerd. Dit voer gebruiken ze als brandstof om te zwemmen, om te groeien en hun kleur te ontwikkelen. Toch blijven er afvalstoffen over. Een gedeelte van deze afvalstoffen wordt door de kieuwen uitgescheiden. Dit is eigenlijk de urine van de vis en bevat veel ammoniak. Deze ammoniak lost heel gemakkelijk op in het vijverwater. Daarnaast produceert vis ook vaste ontlasting. Deze delen zinken naar de bodem van de vijver. Daar worden ze door heterotrofe bacteriën eveneens omgezet naar ammoniak.
Heterotrofe bacteriën zijn bacteriën die leven van organisch afval. Ammoniak bestaat voor een gedeelte uit stikstof, vandaar de naam 'stikstofkringloop'. Ammoniak is tevens zeer giftig en dus slecht voor uw vissen. Allerhande soorten bacteriën zetten nu, met behulp van zuurstof, de ammoniak om naar nitriet (eveneens giftig) en vervolgens naar nitraat. Dit nitraat is alleen in hoge concentraties slecht voor uw vissen. Het wordt door waterplanten opgenomen als voedsel. Een teveel aan nitraat kan ook voor problemen zorgen. Algen groeien namelijk ook prima van nitraat en kunnen zo de hele vijver veranderen in een groene soep. Dit noemen we algengroei. Het is niet slecht voor de vissen, maar u ziet ze simpelweg niet meer. Daarvoor hebt u ze uiteraard niet aangeschaft.
Eventuele zuurstofplanten kunnen compleet verstikken door gebrek aan licht. Ze hebben immers licht nodig om daarmee via fotosynthese zuurstof te maken. Hierdoor kan dus een groot zuurstof tekort ontstaan. Dit wordt nog eens versterkt door het feit dat zuurstofplanten overdag zuurstof produceren en 's nachts zuurstof nodig hebben om te overleven. En als de algen het daglicht remmen is het voor de zuurstofplanten altijd nacht!
Het filter
Een filter plaatsen we naast de vijver, boven de grond of met meer professionele systemen in de grond op gelijk niveau met de vijver (gravity), afhankelijk van het gekozen model filter.
We voeren het water van de vijver door het filter heen en halen zo de afvalstoffen van de vissen uit het water. Dit geschiedt volgens twee verschillende methoden; mechanisch en biologisch.
De mechanische filtratie wordt gebruikt om de vaste delen en het zweefvuil uit het water te verwijderen. Bij meerkamerfilters loopt het water via bezinkkamers (upflowsysteem). Deze kamers zijn voorzien van een aftapkraan zodat de afvalstoffen eenvoudig uit het water gehaald kunnen worden. Als dit regelmatig gebeurt (een paar minuten werk) wordt voorkomen dat al deze afvalstoffen omgezet worden naar ammoniak, nitriet en uiteindelijk nitraat. De algengroei zal wegblijven en het water wordt glashelder.
Pompgevoed of gravity filteren
Belangrijk is nu de keuze hoe u het water naar het filter brengt. Er zijn in principe twee manieren.
Pompgevoed filteren
De meest voorkomende is het pompgevoede filter; de pomp wordt in de vijver geplaatst en pompt het vuile water naar boven richting het filter. Het waterniveau in het filter stijgt en het gereinigde water stroomt via het filtermedium aan de andere zijde het filter weer uit, terug naar de vijver. Dit is de eenvoudigste manier van aanleg.
Voordelen van pompgevoed filteren
• Ideaal voor een bestaande vijver
• Gemakkelijk aan te leggen
• Gemakkelijk in onderhoud
• Gemakkelijk later uit te breiden
Attentiepunten bij pompgevoed filteren
• Het filter is lastiger te camoufleren
• De pomp staat in de vijver in het zicht en is minder gemakkelijk om te reinigen
• Het filter stroomt drukloos uit, dus moet direct vrij terugstromen naar de vijver
Gravity filteren
Het gravity systeem werkt volgens een ander principe en is efficiënter dan het pompgevoed systeem. Tijdens de aanleg van de vijver worden in de bodem zogenaamde bodemdrains aangelegd; dit zijn als het ware de afvoerputjes van de vijver.
Filters die volgens het graviteitprincipe werken zijn op gelijke hoogte als de vijver aangelegd. Ze werken namelijk volgens de wet der communicerende vaten. De pomp wordt in de laatste filterkamer geplaatst of kan na het filter droog opgesteld worden. Deze pompt het schone water terug naar de vijver. Omdat hierdoor het water in de vijver stijgt en dus daalt in het filter ontstaat er een niveauverschil tussen beiden. Het water zal door de 'gravity' (Engels voor zwaartekracht) het niveauverschil willen herstellen en stroomt via de bodemafvoeren naar het filter terug. Het vuil dat naar beneden is gezakt zal door de stroming mee worden gezogen naar het filter. Zo ontstaat een uitstekende mechanische filtering die gezien mag worden als de meest efficiënte manier van filtering.
Het afvoeren van vuil
Bij een grote vijver kunt u gewoon meer bodemafvoeren plaatsen, zodat toch overal het vuil verdwijnt. Iedere bodemafvoer moet wel een eigen afvoerbuis hebben die pas vlak voor het filter samenkomt met de andere. Bij voorkeur plaatst u per buis een schuifkraan. Het belang van deze schuifkranen is erg groot. Stel dat een van de buizen verstopt raakt; door nu regelmatig alle schuifkranen dicht te doen en vervolgens een voor een de kranen kort te openen zal door de tijdelijke hogere stroomsnelheid het blokkerende vuil weggezogen worden. Regelmatig deze handeling toepassen voor alle afvoeren voorkomt verstoppingen en het rotten van opgehoopt afval in de buizen. Als laatste veiligheid kunt u een extra aftakking maken vanaf de bodemafvoeren rechtstreeks naar het riool. Hier is het niveauverschil nog veel groter en wordt het vuil direct afgevoerd, zonder zelfs het filter te vervuilen.
Voordelen van gravity filters
• De pomp hoeft het water alleen maar horizontaal te verplaatsen, daarom kan een Eco-X Plus pomp gebruikt worden met een erg laag energieverbruik, dat bespaart veel stroomkosten op jaarbasis.
• Omdat de pomp achter het filter staat, hoeft deze alleen schoon water te verpompen en behoeft dus nagenoeg geen onderhoud.
• De vijver blijft geheel vrij van obstakels zoals pomp en slang, praktisch en ook mooier. Bij zwemvijvers is het volgens de wet bovendien verboden om een pomp in de vijver te plaatsen.
• Het filter kan buiten het zicht geplaatst worden, bijvoorbeeld onder het terras of onder een vlonder.
• De pomp kan het water naar een hoger gelegen gedeelte verplaatsen, zoals een beekloop of een waterval.
Attentiepunten bij gravity filters
• De plaatsing van een gravity filter dient zorgvuldig te gebeuren
• Het filter moet in een filterput gebouwd worden en vraagt dus redelijk wat ruimte
• Het vuil uit de bezinkkamers moet worden afgevoerd, bijv. naar het riool
• Het leidingsysteem naar het filter is ruim bemeten (110 of 125 mm) om een vrije doorstroming van het water te waarborgen en bovendien voorzien zijn van afsluiters.
Filters, van hobby tot professioneel
De noodzaak van filteren hebben we uitvoerig besproken. Nu is het nog belangrijk om te bepalen welk filtersysteem we nodig hebben. Dat hangt vooral af van de aard van de vijver, die we als volgt kunnen indelen;
1) Vijver zonder planten en vissen
2) Vijver met siervissen (goudvissen e.d.) met beplanting
3) Zwemvijver met gescheiden plantenzone
4) Vijver met koi zonder beplanting
Compacte filtersystemen voor toepassing 1 en 2
Uitgangspunt bij deze twee toepassingen is dat het gaat om kleine tot middelgrote vijvers met een vijverinhoud tot zo'n 16.000 liter en geen intensieve visbezetting. De recirculatietijd van het vijverwater door het filter is gecalculeerd op 1io x in 3 tot 4 uur.
Drukfilter BioP
Een drukfilter is een gesloten filtersysteem; de pomp die het water naar het filter voert, perst het water door het filter en via de retourslang weer naar de vijver. Omdat de pompdruk behouden blijft kan gefilterde water naar een hoger gelegen plaats gebracht worden en als bijv. waterval weer terug naar de vijver stromen.
Het systeem is voorzien van een ingebouwd UVC apparaat voor het doden van zweefalgen.
• compact en gesloten systeem
• gedeeltelijk ingraven mogelijk
• inclusief UVC apparaat
• pompdruk blijft behouden
Een variant op het drukfilter is het BioSub onderwaterfilter. In dit systeem zijn pomp, UVC apparaat en filtermateriaal samengebouwd in een compacte, waterdichte eenheid voor gebruik onder water. Op het filter kan een fonteinsproeier geplaatst worden of een slang om het water naar een waterval, waterornament e.d. te voeren.
• Compact en gesloten systeem
• Geheel waterdicht voor gebruik onder water
• Inclusief UVC apparaat en pomp
• Pompdruk blijft behouden
Oeverfilter BioPond
De BioPond oeverfilters kunnen overal in de nabijheid van een vijver opgesteld worden, ingraven is niet mogelijk omdat het gefilterde water drukloos weer terugstroomt naar de vijver. De retourslang of -leiding moet dus vanaf het filter enigszins aflopend naar de vijver gelegd worden. Ook de BioPond is voorzien van een UVC apparaat voor het doden van zweefalgen. De filters zijn voorzien van verschillende soorten filtermateriaal en is gemakkelijk te reinigen.
• Open filtersysteem in meerkameruitvoering
• Inclusief UVC apparaat
• Gemakkelijk te reinigen
• Veel filtermateriaal
Filtersystemen voor toepassing 3 en 4
Voor deze toepassingen worden hogere eisen gesteld aan het filtersysteem en de randapparatuur. Het gaat hier vooral om grotere vijvers die gebruikt worden als zwemvijver of koivijvers. Het water dient hier altijd van hoge kwaliteit te zijn. Bovendien speelt bedieningsgemak van het systeem een grote rol. Daarnaast moet men vooraf goed nadenken over de plaatsing van het systeem; bovengronds of inbouw in een filterput.
Filters voor deze toepassingen zijn voorzien van vuilkamers met aftapmogelijkheid en voorfiltering.
De gekozen filtermaterialen zijn hoogwaardig, duurzaam en in ruime mate voorzien. Er worden geen concessies gedaan aan kwaliteit.
Recirculatietijden zijn bij genoemde toepassingen verschillend, voor een zwemvijver met plantenzone kan dit 1 x in 4 tot 6 uur zijn, terwijl voor koivijvers de recirculatietijd berekend wordt op 1 x in 2 tot 4 uur.
Er zijn professionele systemen beschikbaar voor vijvers tot wel 200.000 liter inhoud. De mogelijkheden zijn erg omvangrijk. Planning en voorlichting door een specialist op dit gebied is van groot belang.
Zwemvijvers
Schoon en gezond water zijn de voorwaarden. Ecologisch filteren door middel van een filter/plantenzone is een uitstekende en natuurlijke oplossing. De enige techniek als basis is een circulatiepomp om het water rond te kunnen pompen. Deze moet buiten de vijver geplaatst worden, dat is een wettelijk voorschrift en natuurlijk ook veilig. De pomp kan in een pompput geplaatst worden.
In veel gevallen zien we dat ook zwemvijvers voorzien worden van een filtersysteem met een UVC apparaat. Het gaat dan vooral om mechanische fijn filtering om alle kleine deeltjes uit het water te kunnen filteren. Een UVC apparaat wordt gebruikt om groene zweefalgen te voorkomen en om micro-organismen, die bij te grote hoeveelheden van invloed kunnen zijn op de gezondheid van mensen, te doden. De keuze hiervoor is een individuele overweging.
Koivijvers
Deze juweeltjes vragen veel aandacht, zeker als het gaat om de waterkwaliteit. Goede filtratie is absoluut noodzakelijk evenals aandacht voor alle overige techniek zoals bodemdrains, skimmers, beluchting en UVC. Ook hier geldt dat vooraf een goed plan gemaakt moet worden welke techniek toegepast wordt. Dit hangt in de praktijk vaak af van de omstandigheden in de tuin zoals de ruimte om techniek te installeren, evenals het budget voor het gehele tuinplan.
Zeeffiltersysteem Delta-X
Auto-Clean filtersysteem voor zwem- en koivijvers. Volautomatisch werkende zeeffilter die alle vuildelen tegenhoudt tot een diameter van 3/100 mm (300 micron). Op het moment dat de zeef vervuild raakt en de doorstroming verminderd, gaat een water sproeiboom in werking die
in enkele rotaties de zeef volledig schoonspuit. Het sproeiwater komt uit de waterleiding die op het systeem wordt aangesloten. Het vuil met sproeiwater wordt opgevangen en via een klep buiten het filter afgevoerd. De waterleidingklep en de sproeiboommotor werken op
24 V, de afvoerklep werkt op de waterdruk. De zeef is uitneembaar en naar wens zijn andere zeven leverbaar met geringere vuildoorlaat.
Het systeem is bovendien voorzien van een biokamer met een inhoud van 270 liter.
Hierin kunnen verschillende soorten filtermateriaal geplaatst worden, die belucht kunnen worden door het geïntegreerde beluchting systeem. Met een doorstroomcapaciteit tot 20 m³ per uur is de toepassing zeer veelzijdig, waarbij de afmeting van het systeem compact zijn gebleven, met een diameter van 80 cm en een hoogte van 90 cm.
• Zeeffiltersysteem met geïntegreerde biokamer
• Voor gravity en pompgevoede toepassing
• Automatische werkend reinigingssysteem
• Verwisselbare zeven
• Minimaal waterverbruik bij reiniging
• Compacte afmeting
Meerkamerfilter Delta
Polyester upflow filtersystemen met gescheiden vuilkamers en Vortex kamer als voorfilter, hebben zich al jarenlang bewezen als professioneel filtersysteem voor algemene toepassingen. De ruim bemeten filterkamers met kwalitatief hoogwaardig filtermateriaal zorgen voor perfecte mechanisch/biologische filtratie. Elke kamer is voorzien van een aftapkraan voor verwijderen van het verzamelde vuil. Het upflow systeem leidt het water gedwongen door het filtermateriaal waardoor het filtrerend rendement hoog ligt.
Het feit dat deze filters al vele jaren in ongewijzigde versie verkocht blijven, bewijst dat hier de toegepaste techniek en materialen van doorslaggevend belang zijn. De relatief grote afmetingen kunnen wel een bepalende factor zijn of een dergelijk filter geplaatst kan worden.
• Uit degelijk polyester gebouwd
• Upflow systeem voor hoog filtererende werking
• Grote filterkamers
• Hoogwaardig filtermateriaal
• Vanaf model 15000 zowel gravity als pompgevoede opstelling